Vlietweg

Geplaatst op 20 mei, 2012 in Archief, Portfolio door Alcuin


Uit het archief: Nog steeds roei ik er regelmatig lang en nog steeds verbaas ik mij iedere keer over het desolate karakter van de plek. Dit terwijl het in een knik van de Vliet ligt en er vanuit de locatie dus lange zichtlijnen over het water ontstaan. In mijn verbeelding blijf ik een nieuwe functie op deze bijzondere plek voor mij zien. De functie van overslag van veevoeder is al lange tijd geleden vervallen en eens deed ik een poging om het gebouw te verwerven. Uiteindelijk deed een andere partij een hoger bod. Dit is al weer enkele jaren gelden. Aan de bestaande opstallen is nog steeds  niets veranderd.

 

 

Grenzen verkennen

Geplaatst op 4 augustus, 2010 in Blog Spacemakers.nl, Perskamer door Alcuin

In het NRC van 02 augustus las ik het artikel Langs de Grens. Een reeks zomer artikelen waarin de correspondenten langs een grens – een echte, een culturele, een historische of een denkbeeldige – in hun gebied reizen. Dit artikel ging over de grens tussen het departement Bretagne en het departement Loire-Atlantique.

In het artikel werd er een cruciale vraag gesteld die mij raakte: Wat is een grens?
De ‘Marken van Bretagne’ vormde een strook van 300 kilometer historisch niemandsland van de Mont Saint Michel in Normandie tot het Ile de Noir-Moutier onder Nantes. Tussen de negende en de vijftiende eeuw werden in de streek veel vestingen gebouwd door de heren van het onafhankelijke hertogdom Bretagne en het Franse koninkrijk. Zo ontstond een bufferzone van zo’n 20 kilometer grijs gebied die de vergeten grens vormt tussen Bretagne en Frankrijk.

De grens is dus niet een scherpe dunne lijn. Op basis van dit artikel haalde ik het boekje MAssa van Tangram Architecten uit de kast. Een boekje dat juist over deze zone gaat; MA

Het Japanse begrip MA betekent zoveel als ‘de betekenisvolle lege ruimte’.Het begrip geeft het inzicht in de kracht die de interval tussen twee momenten, in ruimte en tijd, kan hebben.
MA is de pauze tussen twee muzieknoten die het ritme en de intensiteit van een muziekstuk bepaalt, de dramatische stilte die de verteller kan laten vallen tussen twee woorden. In de Architectuur kan het de ruimte zijn tussen twee of meer gebouwen of de overgang van binnen naar buiten. Net als de bufferzone in Bretagne gaat het hier over de betekenis van deze tussenruimte. Hoort het bij binnen of buiten? Juist in deze ruimte krijgen het gebouw, de gebruiker en de omgeving hun betekenis.

In deze zone gaat het bijvoorbeeld over de verandering van privé naar publiek en vice versa. De ruimte verandert van een open ruimte naar een begrensde ruimte, een gebouw. Ruimte en gebouwen zijn echter niet elkaars tegengestelde of contravorm. Zij laten zich door elkaars aanwezigheid begrijpen en interpreteren met elk hun eigen dimensie. De niet-bebouwde ruimte op het diffuse grensvlak van architectuur en stedenbouw is niet willekeurig, maar een betekenisvolle ruimte, die net als de gebouwde omgeving een ontwerpopgave is.

De kwaliteit van de openbare ruimte wordt sterk beïnvloed door de omhullende massa’s, hun maten en verhoudingen in relatie tot de ‘lege’ stedelijke ruimte. De wisselwerking tussen massa en niet-massa bepalen de kwaliteit en identiteit van de openbare ruimte.

Het verkennen van grenzen lijkt tot interessante bevindingen te leiden. Allen rationele grenzen zijn lijnen. Andere grenzen hebben altijd die speling van tussenruimte, die door ‘zachte’ aspecten als bevinding, zienswijze en context bepaald worden. Er is dus meer ruimte als dat je denkt. Onderzoeken van de grenzen heeft dus direct te maken met het zoeken en onderzoeken van ruimte. En ligt daar niet ons werkveld?

Ook in Bretagne is de niet gedefinieerde ruimte, de lege ruimte de spannende, historisch interessante ruimte tussen twee gebieden. In dit gebied leren we over de wortels van de Bretonse identiteit. De lokale tentoonstelling ‘De Marken van Bretagne’ lijkt mij in deze context dan ook het bezoeken waard.