13-265 LL129

Geplaatst op 9 maart, 2014 in Artikelen, Portfolio door Alcuin

Op de gevel prijkt een gevelsteen – anno 1726. De specifieke omschrijving ontbreekt bij de informatie en ook de notariële akte geeft de monumentstatus niet goed weer. Maar dat het monumentaal zal zijn is evident. De hele binnenstad is oud en monumentaal. Het pand maakt onderdeel uit van ‘een setje’, vormt een geheel met het naast gelegen pand. Niet identiek of niet identiek meer, maar misschien destijds gerealiseerd door dezelfde bouwer/timmerman.

In het souterrain en op de bel-etage heeft sinds de 70-er jaren een loodgietersbedrijf gezeten. Boven het bedrijf bevond zich de woning. In het verleden is de werkplaats uitgebreid en is het tuintje opgeofferd aan de bedrijfsvoering.

De benodigde functionele ingreep leek duidelijk. Het huishouden zou het gehele pand gaan beslaan. Het souterrain was daarbij de meest aangewezen plek voor een grote woonkeuken als spil van het nieuwe huishouden.

In het vooroverleg over de beoogde renovatie is er contact met de dienst Monumentenzorg.

Om voldoende licht te krijgen in het souterrain is voorgesteld een vide te maken, zodat het licht dat door de grote ramen op de bel-etage komt ook in het souterrain kan komen. Het oude principe van licht en lucht. Bij het bezoek van de ambtenaar wordt deze ingreep rigoureus als ondenkbaar beticht. De balken van de vloer kunnen niet verwijderd worden vanwege een monumentale waarden.

Door de oude bouwkundige detaillering en de slechte staat van onderhoud heeft er inwatering plaats gevonden en zijn de koppen van de balken aan een grondige ingreep toe.

Hoe bedoelt u? Renoveren, restaureren, behouden, terugbrengen tot de oude(?) toestand.

Ik heb niet de illusie dat het pand dat er staat en de materialen, die er worden aangetroffen allemaal uit 1726 zijn. Dat is namelijk zo’n 285 jaar geleden. De opdrachtgever is niet voornemens ‘de strijd’ aan te gaan. Tijd en kosten zijn belangrijke thema’s in het project.

Het plan wordt aangepast en uiteindelijk na een lang en moeizaam vergunning traject gerealiseerd. Binnen oogt nieuw en eigentijds. In de maatvoering herken je de oude maten.

Buiten straalt ‘het setje’ als van ouds.

Zuidplaspolder

Geplaatst op 9 maart, 2014 in Archief, Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Uit het archief: Zuidplaspolder

Een nieuwsbrief maakt melding van het starten van de gebiedsontwikkeling Zuidplas.

Dit soort berichten zetten je aan het denken en nodigen uit tot het doen van onderzoek naar kansen. In het archief vind ik de schetsen, die ik ten tijde van de aanloop naar de planvorming maakte voor het bedrijf waar ik toen werkzaam was. Ik herinner mij de levendige discussies en de complexiteit van de gebiedsontwikkeling.

In de folder tref ik de gekozen vier strategieën: toegankelijk maken – verbinden – transformeren – starten. Strategieën die goed aansluiten op de discussies en zienswijzen, die destijds uitgesproken werden.

De eerste belangrijke stappen lijken ondertussen concreet geworden te zijn; een fusie van de gemeenten Moordrecht, Nieuwerkerk aan den IJssel en Zevenhuizen-Moerkapelle in 2010.

En dan nu het tekenen van een overeenkomst tussen Gebiedsontwikkelingsmaatschappij Zuidplaspolder (een samenwerkingsverband van AM, Amvest, ASR, Heijmans en Woonbron), gemeente Zuidplas, Synchroon, en Thunnissen voor de ontwikkeling van ca. 1.200 woningen in Zevenhuizen-Zuid.

Voor de ontwikkeling van Zevenhuizen-Zuid, waarin de gemeente en marktpartijen allen risicodragend de grondexploitatie per deelplan zullen voeren de oprichting van een entiteit. Deze samenwerking is een nieuwe vorm van de traditionele GEM. Doordat voorafgaand aan een deelplanontwikkeling herverkaveling van gronden plaatsvindt. Daarna worden die gronden pas in de entiteit voor ontwikkeling gebracht.  Door het principe van herverkaveling bouwen alle partijen geleidelijk hun grondpositie af, ongeacht de locatie van hun grond in het plangebied.

Onzekerheid

“De uitdaging van deze tocht is de onzekerheid. Je gaat elke dag opnieuw naar een nieuwe onbekende bestemming, je hebt elke dag opnieuw die onzekerheid, je hebt elke dag opnieuw die zware rugzak. Je moet elke dag nadenken over water en eten, de route en je slaapplaats. Maar juist dit is ook wat deze voettocht tot zo’n avontuur maakt. Je bent alleen bezig met de dag zelf en ondertussen ben je eindeloos aan het stijgen en dalen in die grootse bergen, dat is toch geweldig? … “ Katja Staartjes in Hoogtelijn over haar tocht ‘Over de grens van Nepal’.

De metafoor voor de workshop De Herberg ontstond uit mijn eigen zoektocht.  Zo’n 25 jaar geleden sloot ik een periode van 7 jaar avondstudie af met een werkstuk. Het werkstuk had de naam ‘Meesterwerk’ en was een verbeelding van mijn zoektocht in het werkveld van de architectuur. De herberg vormde het rustpunt. Vanuit de herberg onderzocht ik een (fictieve) stad en de opgave die ik mijzelf daarin gesteld had  en verbeelde op die manier het recente  stuk van mijn zoektocht .

Mijn bergtochten vormde de onderliggende ervaring. Niet zo extreem als de tocht van Katja, maar ik herken wel de focus uit de bovenliggende omschrijving: de route, mijn uitrusting, de rugzak en proviand. De berghutten functioneerde als ‘de herberg’. Door het steeds maken van een andere tocht was de hut vaak onbekend. De gids zou met zijn bredere ervaring en zijn bekendheid met het gebied zijn ervaring verteld kunnen hebben, maar het was geen vraag. Er was geen keuze, geen alternatief op die plek en dus geen controle. Voor mij zit in de verrassing de charme en het avontuur.

Ook als ondernemer of manager heb je natuurlijk geen (absolute) controle, lees ik in een van de nieuwsbrieven van Extreem Productief. In het werkveld zijn er immers vaak juist domweg te veel andere invloeden. En leiding geven is té complex om zelfs maar de illusie te hebben dat je werkelijk álles wat meespeelt in eigen handen kunt hebben. Dat is het probleem met controle-freaks: om hun angst te beteugelen proberen ze alle avontuur en verrassingen uit te sluiten. Als creatief speler heb ik ervaren dat, dat helemaal niet zo productief is, integendeel. Op safe spelen is een illusie.

Geen sturing geven is de andere kant van de medaille en eigenlijk ook geen optie. Om je team goed te kunnen leiden is het belangrijk om een vorm van grip te hebben. Aan de ene kant voldoende flexibiliteit en ruimte om te reageren op wisselende omstandigheden inbrengen . Aan de andere kant de vaardigheden en ervaring hebben die het mogelijk maakt  in die omstandigheden goed te functioneren.

Het proces sturen vanuit de inhoud en ieder zijn rol laten. Goed je cirkel van invloed kennen en de energie op de juiste plek toevoegen. Wat er dan vervolgens overblijft is vaak al avontuurlijk genoeg.

Onderweg… naar de volgende herberg?

In de workshop vanuit de metafoor van de herberg verken je hoe je reageert op onzekerheid en onbekende ontmoetingen met ‘de herberg’, ‘de gastheer’, de andere ‘gasten’ en jezelf.

De workshop is ondergebracht in het programma van La Scuola | academie voor levenskunst.

Europan 1

Geplaatst op 15 januari, 2014 in 25 jaar architect, Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Uit het archief:

‘Time is what you‘ve made it’

Bij het terugblikken is het een hectische periode geweest. Ik herinner mij nog goed de intensieve periode van het afronden en presentabel maken van het idee. Het moest 25 jaar geleden op 15 januari ingediend worden en we hadden pas na het kerstreces besloten om het idee, dat we in de maanden ervoor bedacht hadden, door te zetten.

‘De huidige West-Europese samenleving kenmerkt zich door een groot potentieel aan vervoersmogelijkheden en bewegingsvrijheid van de individu. Daardoor heeft onze samenleving een mobile samenleving te zijn. Het tegendeel is echter waar. Het is duidelijk dat een nieuwe aanvullende woonvorm moet worden geïntroduceerd. Een soort nomadenbestaan, ingebed in de maatschappij van de toekomst. De principeoplossing komt voort uit een gedaante uitwisseling tussen reeds bestaande woonvormen: een ‘transmorfose’ tussen de traditionele woning ( terecht onroerend- of vastgoed genaamd) en de mobile woning (de caravan).’

<Prijsvraag omschrijving  overgenomen uit: Verandering van het leefpatroon en de woningbouw; uitgave met de resultaten van de eerste Europan-prijsvraag in Nederland>

Het winnende team: Bart Mispelblom Beijer, Charlotte ten Dijke,  Alcuin Olthof en Gijs Tegelberg,

De belangrijkste les, die ik overgehouden heb aan de prijsvraag was dat als je meedoet aan een prijsvraag je ook kunt winnen. Wij waren hierop niet voorbereid en werden totaal overvallen door het resultaat. Het team was een gelegenheidsteam. Ik had kort daarvoor de keuze gemaakt  zelfstandig te gaan werken om ook een deel van mijn zorgtaak voor onze dochter in te kunnen vullen. De rest van het team zat op veel belovende posities in gerenommeerde bureaus. Vragen zoals hoe maximaal gebruikt te maken van het resultaat of hoe gaat het team verder kwamen eerst na de uitslag op tafel.

In de afgelopen jaren bleek in allerlei vormen het vraagstuk door te werken. Onlangs nog zag ik bij de Conceptbouwers het project: Trailerpark.

12-260 Verbinden – bruggen bouwen

Geplaatst op 18 oktober, 2013 in Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Ruimte genoeg. Boven de hal op de begane grond beslaat dezelfde hoeveelheid vierkante meters de oppervlakte van de overloop. Het is een woning met een laag en een kap. De kap bepaalt in sterke mate de ruimte beleving van de overloop.

De primaire vraag gaat over de kleine spiltrap die de twee lagen met elkaar verbind. In de opzet van het huis is de trap niet als ruimtelijk element benaderd. Alleen de functionaliteit heeft een plek gekregen.

De toegevoegde carport overschaduwt de entreepui, waardoor de zijlichten nu nog maar weinig licht toevoegen aan de hal. Boven het trapgat is een lichtkoepel geplaatst.

Verder heeft het oorspronkelijke huis een organisch groeiproces doorgemaakt.

Het uitbreken van de hal naar de bovenliggende overloop lijkt een goede ingreep. De studie gaat dan nog over de trap, de verticale verbinding. De oplossing werd gevonden door de mogelijke ingreep in te kaderen; binnen het bestaande volume. Het betrekken van de direct aanliggende ruimtes was echter wel een optie, mits de functionaliteit van deze ruimten maar aanwezig bleef.

Met het uitbreken krijgt het binnenkomen aandacht en licht.  Hierbij ontstaat het gevoel van ruimte. Het uitbreken verdeelt het huis in voor en achter. Door het toevoegen van een brug worden op de verdieping voor en achter met elkaar verbonden. In de uitwerking en vormgeving wordt in de afweging steeds strakheid, eenvoud en helderheid nagestreefd.

In speels contrast met de strakke afwerking wordt de stalen trapleuning beëindigd met een sierlijke krul uit de beeldtaal van Marouska Metz.

12-262 De praktijk

Geplaatst op 18 oktober, 2013 in Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Oktober een jaar geleden. “Als je de volgende keer komt, ziet het er hier heel anders uit” met deze woorden sloot mijn tandarts de jaarlijkse controle af.

Open spreekuur. In deze tijd een unicum waar ik graag gebruik van maak.  Ik ben  dit keer de enige patiënt. We raken aan de praat over de op handen zijnde verbouwing en renovatie van het pand.

De praktijk is zo’n 30 jaar gevestigd in een drive-in woning uit de 70-er jaren. De toenemende regelgeving maakte aanpassing noodzakelijk. Dit moment is gebruikt om de praktijk uit te breiden en geschikt te maken voor een extra stoel. Dit vraagt een aantal rigoureuze ingrepen.

In aanvulling op de bouwkundige tekening maak ik een ruimtelijk voorstel.

Augustus 2013. De verbouwing is uitgevoerd en er is proefgedraaid.

De trap van de begane grond werd in aanlooprichting veranderd, terwijl de verdiepingstrap in zijn oude trapgat werd gehandhaafd. Door het aanbrengen van een solar-tube (een buisvorm met reflectiemateriaal, die door de constructie wordt gevoerd) krijgt de trap nu daglicht. In de lineaire opzet wordt een tweede behandelkamer toegevoegd. Aan het eind van de lange gang wordt ook een solar-tube toegevoegd. Tussen de twee behandelkamers werd een sterilisatieruimte gemaakt. De administratieve functie heeft in de nieuwe opzet een eigen plek gekregen naast de wachtruimte.  In de wand tussen de gang en de behandelkamer wordt de spanning tussen de transparantie  en privacy opgelost door een kunstwerk van glas. De lange en doorlopende wand van de gang (de muur met de belending) vormt een harde lijn. In contrast met deze hardheid is de andere gangwand vloeiend, begeleidend… organisch. Dit vormt de inspiratie om de samenwerking met de werkplaatsGSB te zoeken. De gangwanden worden voorzien van schildwerk in de glaceer techniek. De verflagen zijn in deze techniek transparant en leveren zo een interessante, ‘rijkere’ en levendige beleving afhankelijk van het standpunt en het licht.

Door de kleuren op de werkvloer zelf te maken bestaat de mogelijkheid telkens juist die kleur te maken die op dat moment gewenst is. Het essentiële van transparante over elkaar aangebrachte kleurlagen is dat er een brug geslagen wordt naar de menselijke gezichtszin. Deze is voortdurend in beweging, op zoek naar helderheids- en kleurcontrasten en hun onderlinge samenhang . Geglaceerde oppervlakten “voeden” de ogen als het ware met iets dat identiek is aan hun eigen organisatie.

OPEN WERKHUIS

Geplaatst op 1 oktober, 2013 in HOUSE_IV-SALE, Perskamer door Alcuin

Zaterdag is het weer eerste van de maand. Tijd voor ons maandelijks OPEN WERKHUIS in verband met de verkoop van Julianalaan 23 Kijk ook eens op onze verkoopsite www.julianalaan23.nl

San Chuchim

Geplaatst op 2 september, 2013 in Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Uit het archief: San Chuchim

Een plaats, een plek…  De temperaturen van de laatste periode doen mij terugdenken aan de vele keren, dat wij gebruik maakten van dit huis.

In het archief zoek ik de beelden en de tekeningen terug, die ik maakte voor een mogelijke verbouwing. Het huis vleide zich hoog tegen de berg en het  doorgronden van het driedimensionale beeld viel nog niet mee. Er waren geen tekeningen beschikbaar… en slechts langzaam ontvouwde de stapeling van de ruimtes zich in zijn logica.

Waar steunde deze muur op af? In ons gebruik kende ik het huis alleen in relatie met buiten zijn. De nazomer was altijd een perfecte tijd, maar de wens was ook in de wintertijd het huis comfortabel te gebruiken.

De architectuur is ingegeven door het lokale gebruik. De zon is bepalend voor de keuzes die gemaakt worden. Dikke muren, kleine ramen, veel schaduw gevende overstekken, wit gepleisterde muren, in de zon afgebakken keramische dakpannen. Ook de betegelde vloeren maken een bijdrage aan het koel houden van de binnenruimte.

13-267 Buitenhuis

Geplaatst op 2 september, 2013 in Portfolio door Alcuin

Met de vraag start een proces. Mijn verbeeldingsvermogen en creativiteit worden uitgedaagd.

Een ongeremd proces, dat ook in het onderbewustzijn plaats vind. In het zoeken naar een antwoord word ik ’s morgens vaak wakker met een oplossing of oplossingsrichting.

In het proces levert het bezoek aan de locatie de ervaring en vaak de bevestiging op van de voorgestelde ruimte. Het schetsen ondersteunt het zoekproces en maakt de analyse mogelijk.

Om de analyse te toetsen stap ik over naar de bouwkundige tekening. In deze tekening wordt de technische haalbaarheid zichtbaar en kan de financiële haalbaarheid ingeschat worden.

In de basis van het huis wrikt er iets in de gemaakte keuze. De opdrachtgever bouwde het buitenhuis op de fundering van een oude boerderij. In het toevoegen van een extra verdieping wordt het ruimtelijk voorstellingsvermogen belangrijk.

Vitruvius hanteerde de drie-eenheid van firmitas (degelijkheid), utilitas (functionaliteit) en venustas (schoonheid). In de samenhang en balans tussen deze drie aspecten ontstaat de architectuur. De zoektocht naar evenwichtigheid en balans zie ik als het specifieke werkterrein van de architect.

OPEN ARCHITECTENBUREAU – ’24 uur’ dvda 2013

Geplaatst op 16 juni, 2013 in dvda 2013, Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Op 22 juni is het Dag van de Architectuur (dvda). Op basis van een thema worden op deze dag gebouwen open gesteld. Dit jaar is het thema 24 uur. Gebouwen zonder sluitingstijd staan hierbij centraal. Sinds een aantal jaren is het gebruikelijk de DvdA te combineren met het Open Architectenbureau.

In vervolg op de belangstelling van vorig jaar doe ik als architectbureau ook dit jaar weer mee.

Julianalaan 23 is het vestigingsadres van A place | werkplaats voor ruimte. Een werkplek en rustplaats in de dagelijkse dynamiek, de voortdurende zoektocht, het rondtrekken en ervaren.

Vanuit het thema ‘24’ en mijn fascinaties heb ik  gezocht naar de aansluiting.

Ik ervaar geen scheiding tussen wonen en werken. Er is wel een toestand van rust vs dynamiek en open vs gesloten. Het contact met de ander is een keuze, maar continue is er de schoonheid van dingen, architectuur, ruimte en licht. Op ieder moment van de dag kan zich de inspiratie aandienen. Er blijven altijd vragen over, kennis te delen, kennis te vergaren.

Ik realiseer mij hierbij heel sterk, dat ook in de nacht, in het onderbewustzijn een proces doorgaat.

Het stopt dus nooit, gaat continue door, 24|7. Hierin sluit ik dus perfect aan op het thema.

Tussen november 2010 en november 2011 maakte ik een serie beeldblogs. In deze serie heb ik een registratie gemaakt van mijn manier van observeren, kijken naar de context. Voor de serie is de weergave terug gebracht tot één beeld per dag, maar er waren er altijd meer.

Van mijn oude leermeester Fokke van Duyn leerde ik het belang van ‘overdadig’ fotograferen. In de registratie probeer je een moment te pakken. De selectie van het bruikbare beeld gebeurt vervolgens achteraf. Welk beeld geeft de sfeer van het moment het beste weer? In het ‘navoelen’ wordt de selectie gemaakt.