Het Huis van de Zintuigen

Geplaatst op 27 juli, 2018 in Inspiratie, Perskamer, Portfolio door Alcuin

Eens, lang geleden leefde er een oude koning die vijf zoons had. De koning was een wijs man en er werd gefluisterd dat hij kon toveren. Zijn toverkracht had hij altijd gebruikt om goede dingen te doen. Het land was dan ook rijk en de mensen leefden er in rust en voorspoed.

Ondanks zijn tovergaven kreeg de koning steeds meer last van ouderdomskwaaltjes. Gelukkig was er altijd de kleine hofnar Pardoes om hem op te vrolijken. Maar op een dag, aan het begin van een barre winter werd de koning echt heel erg ziek. Toen zijn vijf zoons rond zijn bed stonden, sprak hij met zwakke stem: “Mijn zoons, ik voel mijn einde gekomen is. Nu heb ik jullie nooit verteld wie de nieuwe koning moet worden als ik er niet meer ben. Ik hou van jullie alle vijf en ik weet dat jullie een voor een je sterke kanten hebben. Daarom heb ik besloten om… “. Voor hij zijn zin kon afmaken, zakte de koning met een zucht terug in de kussens. Hij was niet meer…

Een paar dagen later zaten de zoons bij elkaar in de troonzaal. “Ik denk dat vader jou had gekozen”: zei de jongste tegen de oudste. Maar die wilde niet. De koning had hem niet aangewezen en hij was bang dat er een vloek op hem zou rusten als hij zomaar koning werd. De andere vier zoons durfden zelf ook niet en onverrichter zake vertrokken zijn naar hun kastelen die verspreid lagen over het land. “We schrijven nog wel”. Ze stuurden hun dienaren naar huis, zodat ze in alle rust konden nadenken. Maar hoe ze ook piekerden, geen van de vijf kwam met een oplossing. Ze werden er allemaal eenzaam en verdrietig van…

Door al die soberheid verloren ze langzaam de talenten die ze daarvoor hadden gehad. De oudste zoon, die vroeger zo goed kno zien dat hij aan de mensen kon zien of ze eerlijk waren, werd blind. Naar wie moest hij nog kijken in z’n lege kasteel? De tweede zoon, die vroeger zo goed kon horen dat hij de gedachten van andere mensen wist, werd doof. D’r was op zijn kasteel alleen nog maar een oude papagaai die altijd hetzelfde zei. De derde zoon die vroeger zo’n fijnproever was dat hij precies wist hoeveel aardbeien er in een taart zaten, verloor zijn smaak. In de lege keuken kauwde hij op ‘n droog stuk brood. De vierde zoon, die zo goed kon ruiken dat hij precies wist wanneer er ergens in het land een geurige bloem openging, verloor zijn reuk. En de vijfde zoon, die zo goed kon voelen dat hij met zijn ogen dicht de kleur van een stof kon vaststellen, verloor zijn tastzin.

Ook met het land ging het steeds slechter en slechter. De mensen misten hun oude koning en omdat er maar geen nieuwe kwam, verpieterde alles. Iedereen was verdrietig en zat met ’n gezicht als een oorwurm te kijken. Na die kwade winter brak het voorjaar aan. De mensen van het land zagen de vrolijke bloemen, bomen en vogeltjes wel, maar ze bleven verdrietig als daarvoor. De enige plek waar het nog gezellig was, was het paleis van de oude koning. Hofnar Pardoes had tijdens de winter de vuren laten branden en alles goed gepoetst. De tuin bloeide en overal hoorde je vogels. Maar als Pardoes uit zijn torenkamertje keek, zag hij dat het land steeds grauwer en grijzer werd. Dat moest veranderen!

Pardoes pakte in de troonzaal de scepter van de oude koning op, kneep zijn ogen stevig dicht en dacht met alle macht aan de koning. Eerst gebeurde er niks, maar opeens streek er een zachte windvlaag door de troonzaal en doemde de oude koning op voor Pardoes z’n gestesoog. “Mijn kleine trouwe hofnar”, zei hij, “Jij moet het land redden. Luister goed!” En Pardoes luisterde of z’n leven ervan afhing. ’n Paar dagen later stond hij voor de poort van het sombere kasteel van de oudste prins. “Ga weg!”, snauwde de prins, “Ik wil niet opgevrolijkt worden”. Maar toen Pardoes had verteld dat hij met een boodschap van de oude koning kwam, mocht hij naar binnen. “De boodschap is, dat u koning wordt als u kunt horen wat ik nu denk” zei Pardoes. Boos sprong de blinde prins op. “Dat kan alleen mijn broer!”, brulde hij. “Juist”, zei Pardoes, “Dus de boodschap is dat u uw broer nodig heeft om een goed koning te kunnen zijn.” “Je hebt gelijk”, zei de prins, “de schellen vallen mij van de ogen.” Vanaf dat moment kon hij weer zien.

Pardoes ging ook de tweed prins vertellen dat hij een boodschap van de koning had. De prins wees op z’n oren en zei keihard: “IK BEN DOOF, SUFFERD!” Snel schreef Pardoes op een stuk papier dat de prins koning mocht worden als hij met z’n ogen kon zien of de mensen eerlijk waren. “DAT KAN ALLEN M’N BROER!” tetterde de prins en Pardoes schreef snel op dat de prins dus alleen samen met zijn broer een goede koning kon zijn. “Ik hoor wat je bedoelt”, zei de prins op normale geluidssterkte. Hij kon weer horen. Bij de derde, de vierde en de vijfde prins ging het al net zo. Ze begrepen allemaal dat ze elkaar nodig hadden om alles te kunnen wat een goede koning moet kunnen. En zo gebeurde er wat de oude koning had gewild: het land werd door vijf wijze koningen geregeerd. De oudste koning keek of alle kooplui die naar het land kwamen wel eerlijke waren. De tweede koning luisterde of de buitenlandse afgezanten wel zeiden wat ze dachten. De derde koning proefde of al het eten en drinken in het land wel zo gezond mogelijk was. De vierde koning rook of de lucht en het water in het land schoon bleven. En de vijfde koning voelt of alles wel lekker zacht en aangenaam voor de mensen bleef.

Uit dank voor het wijze besluit dat de vijf prinsen hadden genomen, bouwde het volk een huis waar de vijf koningen konden regeren. Ze noemden het ‘Het huis met de Vijf Zintuigen’ en gaven het vijf puntdaken: een dak voor elk zintuig. Toevallig werd het huis precies op de plek gebouwd waar je nu de Efteling binnen komt. Maar omdat het allemaal vreselijk lang geleden gebeurd is, zie je nu bij binnenkomst alleen nog maar het dak met de vijf punten. Kijk, een punt voor elk zintuig!

——

Omdat verhalen verteld moeten worden. Ik vertelde het verhaal van het Huis van de Zintuigen. In de Dorpsstraat werken we verder aan het project ‘Efteling in de stad’. In dit project bestuderen we het attractiepark en kijken welke lessen we kunnen leren. Vervolgens brengen we de geleerde lessen in bij de case van de Dorpsstraat Zoetermeer.

Trefwoorden: #beleving, #ervaring, #verblijfsduur, #Dorpsstraat, #poorten, #toegangspoort, #gastvrijheid

#authenticiteit #herkenbaarheid

Hartverhaal

Geplaatst op 27 juli, 2018 in Perskamer, Portfolio door Alcuin

Hoewel de straat een respectabele leeftijd had voelde zij zich niet oud. Als onderdeel van de historische kern vormde zij het hart van de stad. Tijdens de groei van de stad had ze veel in zichzelf geïnvesteerd om de nieuwe bewoners ook de stedelijke geneugten van een grote stad te kunnen bieden. Bijna ieder pand had wel een kleine of grotere uitbreiding of facelift ondergaan.

Het herhaaldelijke uitstel en de perikelen van het plaatsen van een nieuw hart speelde haar in de kaart en ze voelde dat ze floreerde. Misschien was hierdoor haar houding te opportunistisch en zag ze onvoldoende de slagkracht van een jong, nieuw hart.

Langzaam ging de belangstelling voor haar achteruit. Ja, soms voelde ze zich niet goed en had ze de zondag hard nodig om bij te komen en zich op te maken voor een nieuwe week.

Vaak was de zondag zelfs niet genoeg en ging ze vermoeid de nieuwe week in. Haar humeur werd er ook niet beter op. Ze miste de energie van haar bezoekers.

Het bestuur van de stad speelde met het idee om van het oude en nieuwe hart één hart te maken. Ergens realiseerden zij zich dat dit eigenlijk wel een precaire ingreep was, dus riepen ze de hulp in van specialisten. Zo’n operatie om van twee harten een hart te maken was echter nog niet vaak uitgevoerd. Technisch moest het te doen zijn, was de mening van de chirurgen. Tegelijk werden er allerlei voorbehouden ingebouwd. Misschien zou de uitkomst niet het gewenste resultaat opleveren. Het oude hart was toch wel iets anders als het nieuwe hart en ze lagen eigenlijk ook wel op tegen de moeilijk te overbruggen afstand tussen de twee harten. Technisch misschien een op te lossen probleem, maar hoe zouden de harten zich herstellen na de operatie?

Nu woonde er in de straat een oude man. Geboren in de straat had hij in zijn jonge jaren veel over de wereld gezworven. In de grote steden had hij gezien hoe vitaliteit doorwerkte in het functioneren. Hij zag de mensen die afkwamen op die vitaliteit en graag in die steden verbleven, er geld uitgaven. Hij had daar ook gezien hoe de uitgaven vervolgens weer leidden tot investeringen. Soms kwam hij op plekken waar het misgegaan was en bracht dan zijn ervaringen in, nam risico’s met leuke nieuwe initiatieven. Hij keek daarbij altijd goed naar de mensen, hun verlangens en zag waarbij ze zich goed voelden.

Nu hij ouder was keerde hij terug naar de plek van zijn wortels en begon zijn verhalen van de andere steden te vertellen. Zoals hij ook op andere plekken deed dacht hij na over wat goed zou zijn voor de straat. De man zag vanuit zijn ervaring en met zijn verbeelding mogelijkheden om het oude hart te revitaliseren. Hiervoor moest het gevoel dat het moest concurreren met het jonge hart verdwijnen. Hij vertelde aan ieder die het horen wilde over het unieke van een jonge stad met een oud hart en maakte de vergelijking van het oude hart van de stad met zijn eigen hart, gerafeld, omdat hij stukken van zijn hart met velen gedeeld en uitgewisseld had.

Maar de straat luisterde niet naar de verhalen van de oude man. Ze bleef zich vergelijken met het jonge hart en was jaloers op het geld dat partijen wilden steken in het vitaal houden van het jonge hart. Ze waren niet trots op hun straat en zagen niet meer dat ze met elkaar hun straat de jaren daarvoor vitaal gehouden hadden. Ze vormden geen gezamenlijkheid om zich te verhouden tot het jonge hart en de investerende partijen. Dit had invloed op de sfeer en hoewel niet precies aan te wijzen voelden de consumenten het wel. Ze weken uit naar andere centra, die hun eigen kracht en schoonheid goed bijhielden.

Niet iedereen in de straat zag de schoonheid, het unieke, de kansen en realiseerden zich onvoldoende dat iedereen moest samenwerken om dit weer te laten opbloeien. In een grote stad met veel concurrentie gaat dat namelijk niet vanzelf.

Nu was de oude man al sinds mensen heugenis eigenaar van een oude bakkerij in de straat. Deze bakkerij had hij gebruikt voor zijn experimenten en zijn zoektocht naar zijn eigen eigenheid.

In zijn vurige wens om het oude hart van de jonge stad te revitaliseren en haar unieke karakter onder de aandacht te brengen begon hij het huidige concept van zijn goed lopende winkel te vergelijken met de straat. Hij onderzocht de ervaring van de mensen die in zijn winkel kwamen en genoten van de heerlijkheden die hij presenteerde.

Hij werd zich er van bewust dat zijn winkel eigenlijk een ontmoetingsplek was en dat de mensen er graag verbleven. Dat er verschillende sferen in zijn winkel waren door de verschillende uitbreidingen die gemaakt waren aan de oude bakkerij. Dat de mensen afhankelijk van hun doel een keuze hadden waar ze gingen zitten.

De belangrijkste les die hij echter uit deze reflectie haalde was dat het eigenlijk niet allemaal perfect hoefde te zijn. Iedere keer had hij de winkel proberen af te stemmen op dat wat dan belangrijk was. Waar hij en zijn klanten zich op dat moment goed bij voelden, de goede sfeer gaf. Veranderingen kwamen niet ineens, maar waren steeds kleine stapjes geweest zonder de eigenheid van het geheel te verliezen.

De oude man begon te vertellen over de les die hij uit zijn reflectie had gehaald.

Doen was belangrijk, het goede doen was wenselijk, maar mocht het doen niet in de weg staan. Dit sprak de oude pioniersgeest van de eigenaren en winkeliers aan. Ze sloegen zelf op kleine schaal aan het experimenteren en de dingen die bij de consumenten aansloegen lieten ze bestaan en de andere dingen veranderden ze in een alternatieve of nieuwe optie.

De krant schreef erover en de mensen kwamen kijken, waren nieuwsgierig naar de volgende stap en kwamen hiervoor terug. Hun verblijfsduur werd langer, mensen spraken weer af in de straat en namen plaatst op de terrassen. Onder het genot van… werden verhalen en ervaringen doorverteld. Dit maakte dat ook mensen van verder weg kwamen kijken en de straat, haar schoonheid en unieke karakter leerden kennen. De aandacht deed de straat en daarmee de eigenaren, winkeliers en bewoners opleven. Ze begonnen samen te werken en gezamenlijk te investeren in hun straat in tijd, met middelen en met plezier.

… en de oude man glimlachte en zag dat het goed was.

——

Omdat verhalen verteld moeten worden. Er zijn altijd nieuwe manieren om een verhaal te vertellen en elk nieuw verhaal vergroot onze wereld.

illustratie: fragment uit een kunstwerk van Mariska Mallee | Artshare

Expositie Terrarium: Toekomst van de stad

#storytelling #Dorpsstraat #Schatbewakers @mariska mallee #de reis van de held #archetypen